معاینه تخصصی پای دیابتی چگونه انجام می‌شود؟
معاینه تخصصی پای دیابتی فقط بررسی وجود یا نبود زخم نیست. هدف اصلی این ارزیابی، شناسایی عواملی است که ممکن است در آینده خطر آسیب و زخم پا را افزایش دهند؛ عواملی مانند کاهش حس، پینه و میخچه، بدفرمی‌های پا، نقاط پرفشار و نشانه‌های اختلال خون‌رسانی.
بر اساس استانداردهای مراقبت از دیابت، افراد مبتلا به دیابت باید حداقل سالانه ارزیابی جامع پا داشته باشند و افرادی که عوامل خطر بیشتری دارند ممکن است به بررسی‌های مکررتری نیاز داشته باشند.
در شروع معاینه معمولاً درباره سابقه زخم پای دیابتی، قطع عضو، مشکلات عروقی، جراحی‌های قبلی پا و علائمی مانند بی‌حسی، سوزش، گزگز یا درد سؤال می‌شود.
وجود سابقه زخم اهمیت زیادی دارد، زیرا احتمال ایجاد مجدد زخم در این افراد بیشتر است و معمولاً به مراقبت و پیگیری دقیق‌تری نیاز دارند.
تمام قسمت‌های پا از جمله کف پا، پاشنه، بین انگشتان و اطراف ناخن‌ها از نظر تغییرات پوستی بررسی می‌شوند.
پینه و میخچه، ترک پوست، قرمزی، تاول، تغییر رنگ، آسیب‌های کوچک و مشکلات ناخن از جمله مواردی هستند که مورد توجه قرار می‌گیرند. محل پینه نیز می‌تواند نشان دهد که یک قسمت از پا به‌طور مداوم تحت فشار بیشتری قرار دارد.
یکی از مهم‌ترین قسمت‌های معاینه پای دیابتی، بررسی حس محافظتی پا است. نوروپاتی دیابتی (آسیب عصبی ناشی از دیابت) ممکن است باعث شود فرد فشار، درد یا آسیب را به‌خوبی احساس نکند.
برای بررسی کاهش حس می‌توان از آزمون‌هایی مانند مونوفیلامان ۱۰ گرمی استفاده کرد و در ارزیابی کامل‌تر، حس ارتعاش، دما یا لمس نیز بررسی می‌شود. استانداردهای ADA انجام آزمون مونوفیلامان همراه با حداقل یک روش دیگر برای ارزیابی عصبی را توصیه می‌کنند.
بدفرمی‌هایی مانند تغییر شکل انگشتان، برجستگی استخوان‌ها یا تغییر ساختار پا می‌توانند فشار را هنگام ایستادن و راه رفتن روی قسمت خاصی متمرکز کنند.
به همین دلیل، شکل پا، انگشتان و نقاطی که احتمال فشار بیشتری دارند بررسی می‌شوند. وجود پینه در همین نقاط می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره نحوه توزیع فشار فراهم کند.
در ارزیابی جامع پای دیابتی، نبض‌های پا و برخی نشانه‌های احتمالی کاهش خون‌رسانی نیز بررسی می‌شوند. سردی غیرعادی پا، تغییر رنگ، درد هنگام راه رفتن یا زخمی که دیر ترمیم می‌شود می‌تواند نیاز به بررسی عروقی بیشتر را مطرح کند.
اگر احتمال بیماری عروق محیطی وجود داشته باشد، ممکن است بیمار برای بررسی‌هایی مانند ارزیابی عروقی و آزمایش‌های تکمیلی ارجاع شود.
کفش نیز بخشی از سلامت پای دیابتی است. کفش تنگ یا نامتناسب ممکن است باعث فشار، اصطکاک، پینه یا تاول شود.
در معاینه، محل پینه‌ها، بدفرمی‌ها و نقاط تحت فشار می‌توانند مشخص کنند که آیا لازم است کفش، کفی یا روش‌های کاهش فشار مورد توجه قرار گیرند.
پس از بررسی، میزان خطر مشکلات پای دیابتی مشخص می‌شود. فردی که حس طبیعی دارد و مشکل خاصی ندارد ممکن است فقط به مراقبت‌های روزانه و بررسی دوره‌ای نیاز داشته باشد.
در مقابل، وجود کاهش حس، اختلال خون‌رسانی، بدفرمی، پینه مکرر یا سابقه زخم می‌تواند نیاز به مراجعات منظم‌تر و اقدامات پیشگیرانه بیشتری ایجاد کند. در استانداردهای فعلی، فاصله بررسی بر اساس سطح خطر می‌تواند از سالانه تا هر یک تا سه ماه متفاوت باشد.
اگر زخم باز، ترشح، تورم، قرمزی قابل توجه، افزایش دمای یک قسمت از پا، تغییر رنگ غیرعادی یا آسیب جدید ایجاد شده است، بهتر است مراجعه تا زمان معاینه بعدی به تعویق نیفتد.
این موارد ممکن است به بررسی تخصصی زخم، عفونت یا خون‌رسانی نیاز داشته باشند.
معاینه تخصصی پای دیابتی در پاناهیل
در کلینیک پودولوژی پاناهیل کرج، وضعیت پوست و ناخن، میخچه و پینه، بدفرمی‌های پا، نقاط تحت فشار و عوامل خطر قابل بررسی توسط پودولوژیست‌های پاناهیل ارزیابی می‌شوند و متناسب با شرایط هر فرد، برنامه مناسب مراقبت و پیگیری پیشنهاد خواهد شد.
اگر مبتلا به دیابت هستید، حتی در صورت نداشتن درد یا زخم می‌توانید از مشاوره رایگان توسط پودولوژیست‌های پاناهیل استفاده کنید تا وضعیت پای شما بررسی و عوامل خطر احتمالی زودتر شناسایی شوند.
برای دریافت مشاوره رایگان توسط پودولوژیست‌های پاناهیل و بررسی وضعیت پا و ناخن خود با شماره: 09124802534 کلینیک تماس بگیرید.
