چگونه از قطع عضو در بیماران دیابتی جلوگیری کنیم؟ ( جلوگیری از قطع عضو در بیماران دیابتی )
قطع عضو یکی از جدیترین عوارض مشکلات پای دیابتی است، اما ابتلا به دیابت به این معنا نیست که این اتفاق حتماً رخ خواهد داد. بسیاری از موارد قطع عضو پس از ایجاد زخم، عفونت، کاهش خونرسانی یا ادامه فشار روی پا رخ میدهند و شناسایی زودهنگام این مشکلات میتواند خطر عوارض شدید را کاهش دهد.
مهمترین اصل این است که مراقبت از پا قبل از ایجاد زخم شروع شود و فرد برای مراجعه منتظر درد یا آسیب شدید نماند.

افراد مبتلا به دیابت بهتر است روزانه کف پا، پاشنه، بین انگشتان و اطراف ناخنها را بررسی کنند.
قرمزی، تاول، بریدگی، ترک، پینه، تغییر رنگ یا تورم ممکن است اولین نشانههای یک مشکل باشند. این موضوع بهخصوص در افرادی که نوروپاتی دیابتی (آسیب عصبی ناشی از دیابت) دارند اهمیت بیشتری دارد، زیرا ممکن است آسیب پا بدون درد ایجاد شود.
کاهش حس محافظتی یکی از مهمترین عوامل خطر زخم و قطع عضو است. فرد ممکن است متوجه فشار کفش، جسم خارجی داخل کفش یا آسیب پوستی نشود و برای مدت طولانی روی ناحیه آسیبدیده راه برود.
به همین دلیل، بررسی دورهای حس پا اهمیت زیادی دارد. استانداردهای مراقبت از دیابت توصیه میکنند افراد مبتلا به دیابت حداقل سالانه از نظر نوروپاتی و حس محافظتی پا ارزیابی شوند.
میخچه و پینه میتوانند نشاندهنده فشار مکرر روی یک قسمت از پا باشند. اگر فرد کاهش حس داشته باشد، این فشار ممکن است ادامه پیدا کند و به بافت زیر پوست آسیب بزند.
پینه نباید با تیغ، قیچی یا مواد شیمیایی در خانه برداشته شود. در افراد پرخطر، بررسی علت فشار و استفاده از روشهای مناسب برای کاهش آن اهمیت زیادی دارد.
کفش تنگ یا نامتناسب میتواند باعث اصطکاک، تاول و فشار مداوم روی پا شود. کفش باید فضای کافی برای انگشتان داشته باشد و روی نقاط برجسته یا بدفرمیهای پا فشار وارد نکند.
در افرادی که کاهش حس، بدفرمی پا، پینه یا سابقه زخم دارند ممکن است استفاده از کفش یا کفی تخصصی برای کاهش فشار ضرورت بیشتری داشته باشد.
کاهش خونرسانی میتواند توانایی پا برای ترمیم آسیبها را کاهش دهد. سردی غیرعادی پا، تغییر رنگ پوست، درد ساق هنگام راه رفتن یا زخمی که بهخوبی ترمیم نمیشود میتواند نیاز به بررسی عروقی را مطرح کند.
افرادی که علائم بیماری عروق محیطی دارند باید برای ارزیابی دقیقتر خونرسانی ارجاع شوند.
اگر زخم ایجاد شده است، نباید منتظر ماند تا بزرگتر یا دردناکتر شود. در افراد مبتلا به دیابت، عفونت ممکن است سریع پیشرفت کند و در صورت وجود نوروپاتی، شدت درد همیشه نشاندهنده شدت مشکل نیست.
زخم باز، ترشح، قرمزی، تورم، افزایش دمای پا یا تغییر رنگ قابل توجه نیازمند بررسی سریع است.
کنترل مناسب قند خون بخشی از پیشگیری از عوارض عصبی و عروقی دیابت است. همچنین سیگار میتواند مشکلات عروقی را تشدید کند و در افراد دارای عوامل خطر پا اهمیت بیشتری دارد.
کنترل فشار خون و چربی خون و پیگیری بیماریهای همراه نیز باید در کنار مراقبت مستقیم از پا انجام شود.
چه افرادی باید بیشتر مراقب باشند؟
افرادی که کاهش حس پا، بیماری عروق محیطی، بدفرمی پا، سابقه زخم یا قطع عضو، پینههای مکرر یا بیماری کلیوی پیشرفته دارند در گروههای پرخطرتر قرار میگیرند.
این افراد ممکن است به معاینات منظمتر نیاز داشته باشند و نباید بررسی پا را فقط به زمانی که مشکلی ایجاد شده محدود کنند. در گروههای پرخطر، فاصله ارزیابی پا میتواند بسیار کوتاهتر از معاینه سالانه باشد.
نقش پودولوژی در پیشگیری از قطع عضو
بخش مهمی از پیشگیری، شناسایی مشکلات قبل از رسیدن به مرحله زخم شدید است. بررسی پوست و ناخن، پینه و میخچه، بدفرمیهای پا، نقاط تحت فشار، کفش و نشانههای کاهش حس میتواند به شناسایی زودهنگام عوامل خطر کمک کند.
در کلینیک پودولوژی پاناهیل کرج، وضعیت پا توسط پودولوژیستهای پاناهیل بررسی میشود و در صورت مشاهده عوامل خطر یا نشانههایی که نیاز به ارزیابی پزشکی، عروقی یا درمان زخم دارند، مسیر مناسب برای ادامه بررسی مشخص خواهد شد.
اگر مبتلا به دیابت هستید و در پای خود کاهش حس، پینه، بدفرمی، تغییر رنگ، تاول یا سایر تغییرات مشاهده کردهاید، میتوانید از مشاوره رایگان توسط پودولوژیستهای پاناهیل استفاده کنید تا وضعیت پا بررسی و اقدامات مناسب برای پیشگیری از عوارض جدیتر مشخص شود.
برای دریافت مشاوره رایگان توسط پودولوژیستهای پاناهیل و بررسی وضعیت پا و ناخن خود با شماره: 09124802534 کلینیک تماس بگیرید.